post

dbanie o siebie

Dopadł mnie wirus i nie czuję się najlepiej, więc tata zabrał dzieci na wyprawę do parku. Mimo średniego samopoczucia, zachłystuje się euforią nad tym czasem sama ze sobą i rozglądam po domu, co chciałabym zrobić. Odpocząć? Oddać zaległy tekst? Skończyć obiecaną pracę? W zasadzie najbardziej bym odpoczęła, jakbym się zdrzemnęła. Nie chce mi się spać. Może jednak by sprzątnąć? Jest już taki bałagan, potem nie będzie jak. Albo pogram chwilę na komputerze. Wieeeki nie grałam, a to zajęcie z mojej strefy komfortu.

Już wiem, że tego czasu jest zawsze mniej niż myślę, że nie mogę zrobić nawet kawałka tych wszystkich rzeczy. Stoję w rozkroku. Pierwsze co chcę zrobić, to skończyć tekst i wysłać, bo wiem, że to jest 5 minut. Ale gdzieś z tyłu głowy mnie szarpie “dbaj o siebie, wykorzystaj to najlepiej jak potrafisz, szybko, mocno, teraz”.

Dbanie o siebie w rodzicielstwie jest czymś na co kładzie się ostatnio duży nacisk. Pamiętam, że jak Łucja była mała to tak samo i w kółko gadano o rozwoju. Kiedy wracasz do pracy? Trzeba się rozwijać. Teraz – nie możesz tak tyrać, dbaj o siebie.

Prawda to wszystko, że warto dbać o siebie. Ale nagle jestem w takim przymusie tego dbania. Pięknie to ostatnio Marta Sikorska (Pasikonie) ujęła na swoim instagramie – „stawiam sobie oczekiwania dbania o siebie”.

Myślę o tym, że dbanie o siebie to zaspokajanie swoich potrzeb. I że każda z rzeczy, które przyszły mi do głowy, że chcę zrobić jest związana z moimi potrzebami. Sprzątanie i wywiązanie się z umów, wykonanie pracy też. Dociera do mnie, że mam ich tak strasznie dużo niezaspokojonych, że kiedy mam moment o tym pomyśleć to nie wiem, w którą stronę się zwrócić.

Zatrzymuję się w pędzie. Zamykam oczy, biorę oddech i sprawdzam co mi mówi ciało, czego najbardziej potrzebuję. Czuję pragnienie i delikatny głód. Wypijam szklankę wody, zjadam nieśpiesznie nektarynkę. Czuję też zmęczenie mięśni i delikatne zawroty głowy z powodu choroby, więc ubieram czyste prześciaradło i przynoszę wiatrak do pokoju. I komputer. Chcę poleżeć i chcę popracować. Dbam o siebie, bo świadomie wybieram.

Moja koleżanka Karla (Karla Orban – Psycholog RB) robi kurs online o dbaniu o siebie, jeśli też was uwiera ten temat, możecie do niej zajrzeć.

Chyba jednak chwilę pogram 

post

Nie warcz

– Nie warcz – mówię zmęczona i zirytowana, że Łucja warczy na Remika. Nie w przenośni. Dosłownie warczy albo ryczy, jak zbliża się do niej. Po całym dniu strasznie się wkurzam, jak słyszę głośne warknięcia, szczególnie, jak on potem wybucha płaczem.

Bez sensu. Jak przychodzi chwila refleksji to już wiem, że to zupełnie bez sensu. Przecież opowiadała mi o swoim balonie zazdrości i o tym, że kiedy już jest bardzo pełen to wybucha. A teraz oprócz zazdrości, dochodzi jeszcze konieczność bronienia swoich granic, kiedy mały, obśliniony raczkujący potwór zbliża się gnieść jej obrazki, zjadać jej czekoladę albo co gorsza lego, wyrywać zabawki, przerywać czynności.

– Po co warczysz? – pytam już bez złości, z ciekawością
– No żeby tu nie szedł, nie wiesz? – odpowiada zdziwiona moim pytaniem. Aha, czyli to drugie i dla niej jasne jak słońce, że to wiem. I że jak mówię “Nie warcz”, to może też mówię “Nie broń się”?

Moje dziecko ma różne sposoby na trudności w relacji z młodszym bratem. Niektóre są niesamowicie dojrzałe. Inne są takie, że chcę się ich jak najszybciej pozbyć. Warczenie jest gdzieś po środku. Kiedy zabiorę jej ten ze środka to duża szansa, że wróci do tych, których chciałabym, żeby nie używała i na przykład go walnie, dlatego zupełnie bez sensu, że tak gadam. Kiedy zaczynam myśleć o tym, że to warczenie to postęp, w stosunku do tego, co było dwa tygodnie temu albo co mogłoby być robi mi się lepiej. Przypominam sobie też o tym, że mówienie “nie warcz” zwiększa tylko napięcie, komplikuje im stosunki.

Następnym razem daje im chwilę przestrzeni i nie reaguję, kiedy Łucja warczy na raczkującego w jej stronę Remika. Zatrzymuje się i wybucha płaczem. Na 10 sekund, a potem idzie w swoją stronę. I wszystko jest okej.

Myślę też o innych rzeczach, które mogę powiedzieć zamiast “Nie warcz”, o rzeczach, które będą jej dodawać zamiast odejmować – strategii, sił, empatii.

Czy mogę Ci jakoś pomóc?
Co się stało?
Przeszkadza Ci, co?
To czasem trudne mieć młodszego brata?
Ciekawe czemu on tak bardzo chce do Ciebie iść?
Może wymyślimy więcej pomysłów, żebyś mogła się obronić?

A potem nagle odkrywam, że zupełnie mi już to warczenie nie przeszkadza…


Może spodoba Ci się też:

Zazdrość i bicie

Nie lubisz mnie

Zdjęcie PublicDomainPictures

post

Zabawa, która pomaga na zazdrość

Padają ostatnio pytania o zabawy, które pomagają nam, żeby Łucji było trochę mniej trudno z pojawieniem się młodszego brata. Myślę, że to, że odpowiem na to pytanie ma sens jako źródło inspiracji, otwarcie się na takie pomysły bycia z dzieckiem. Wcale jednak nie musi być tak, że inne dzieci będą chciały skorzystać z tego samego, co my robimy.

Cohen w książce rodzicielstwo przez zabawę pisze o tym, że dziecku często trzeba proponować ileś różnych zabaw, zanim którąś przyjmie. Ja myślę też, że jeśli dziecko czuje, że to ma być nasz złoty i szybki środek na załatwienie czegoś, to też w to nie pójdzie. I że w zasadzie najlepiej się sprawdza, kiedy zabawa wychodzi od dziecka.

1. Siłowanki

Przepychanie, ściskanie, tulenie, wygłupy. Umożliwiają kontakt fizyczny i rozładowanie różnych napięć. Nie będę o tym pisać, bo jest cała książka „Siłowanki” wydawnictwa Mamania z masą pomysłów.

2.Zagubiona dziewczynka / zwierzątko

To jest autorski pomysł Łucji. Ona kuli się w jakimś kącie (często na spacerze) i mówi „Ojejku zgubiłam się w tym strasznym ciemnym lesie / mieście”, a ja zapraszam żeby szła ze mną. Pytam czy chciałaby ze mną zamieszkać, czy chciałaby mieć brata, bo ja bym chciała żeby mieszkała. Pokazuje jej mieszkanie, pokój, zabawki. Ona zadaje różne pytania, częściowo buduje strukturę „A co robicie kiedy?”, „Czy chodzicie na spacery?”, „A możemy kiedyś pojechać do lasu?”.

To jest zabawa o wyborze i o tym, że jesteśmy ze sobą bo się chcemy. A przede wszystkim o tym, że to nie jest tak, że ja ją po prostu “mam”, bo ją urodziłam, ale że ją wybieram codziennie, kocham, chcę mieć.  Myślę, że ważne jest też to że ona sobie przypomina różne rzeczy, które ma, które są jej, które dostała od nas i daje to poczucie stabilności, ale też bycia ważną i widzianą.

3.Dzidziuś / wykluwający się dinozaur

Jest dzidziusiem (niekoniecznie ludzkim), którym się zajmuje i opiekuje. Często używam dzidziusiowych akcesoriów, małego kocyka, zabawek Remika. Słyszałam od wielu osób, że się w ten sposób bawili po pojawieniu się rodzeństwa. Czasami, szczególnie w ciężkie poranki lubi być jajkiem dinozaura, otulona kocykiem, a ja i Remik ją ogrzewamy. W tej zabawie pomocne jest dla niej odwrócenie ról, w którym on jest starszym bratem.

4. Krecik Łucja

To jest zabawa, w której ja nigdy nie uczestniczyłam. Łucja zaczęła ją z opiekunką, a jak byłam w ciąży to bardzo ją rozbudowała z tatą i to z nim się w to bawi, prawie codziennie przed spaniem. Wymyslili już mnóstwo scenariuszy tej zabawy, ale zasadniczo jest o Kreciku, który wpadł w tarapaty i ratuje go Borsuk, z którym może razem zamieszkać. Często zaczynają od wspólnego budowania nory z poduszek i kocy.

Buduje jej poczucie bezpieczeństwa, pozwala się poczuć zaopiekowaną i ułatwia spokojne zaśnięcie.

5. Miasteczko Heartlake

Rozwijające się z każdym nowym zestawem LEGO Miasteczko Heartlake jest jedną z jej ulubionych zabaw, w której wymyśla historie i je wspólnie odgrywamy postaciami z LEGO. Przerabiamy tam wchodzenie w związki, zakochiwanie się, śluby, porody, odrzucenie, zazdrość, różne trudności w relacjach, chorobę psychiczną, ale też takie bardziej sensacyjne wątki typu porwanie, wypadek, pojawienie się ducha.

Dla mnie to jest taka zabawa, która tworzy nieskończone możliwości i łączy w sobie elementy klasycznego opowiadania historii, psychodramy, odgrywania ról i technik projekcyjnych, ale jest przede wszystkim mega prześmieszna.

6. Arielka

W Arielkę bawimy się w wannie, głównie gadając. Wspominam o niej, bo ma dwa ważne elementy. Po pierwsze bawimy się przy okazji, trochę wydzieramy czas na zabawę, tam gdzie wydawałoby się , że już go nie ma, a to jest ważne przy maluchu, który tak dużo go zabiera.

Po drugie to jest zabawa, do której Łucja wpuszcza Remika. Czasem jest psem księcia Eryka, ale coraz częściej księciem, albo bratem. Myślę o tym jak zabawa buduje więź i że to bardzo cenne szukać takich, które obejmą oboje dzieci i im to ułatwią. Myślę, że pomaga też kiedy fabuła historii ich jednoczy w jakimś wspólnym celu.

15 minut dziennie

 Łucja zawsze ma gotowe pomysły i czeka, więc nie musimy wspólnej zabawie nadawać struktury. Jak tak nie macie to dobrze jest pamiętać o takim wyłącznym czasie dla dziecka, w którym ono przejmuje zupełną inicjatywę za zabawę i w którym robicie wszystko, co ono chce. Może to trwać 15 minut, a może dłużej (ja widzę, że dla nas 15 minut to jest za mało, bo Łucja lubi budować skomplikowane fabuły).

Cohen w “Rodzicielstwie przez zabawę” dużo pisze o tym, jak takie 15 minut dziennie zabawy sterowanej przez dziecko bardzo wzmacnia więź między rodzicami a dzieckiem. Ja obserwuję u nas, że znalezienie czasu na zabawę to jest też pewnego rodzaju inwestycja – jak poświęcam trochę czasu na tę zabawę, to potem de facto oszczędzam go gdzie indziej, bo “wybawiona” Łucja jest często bardziej skłonna do współpracy przez resztę dnia.


Być może spodoba Ci się:

Nie lubisz mnie

Zazdrosna

Już mnie nie kochasz

Photo credits 

post

Nie lubisz mnie

– Nie lubisz mnie… – pojękuje Łucja po raz kolejny w tym tygodniu. Trudno jej. Zazdrosno. Remik mało śpi. Ona ma mało mamy. Wszystkim trudno, ale jej bardzo. Było milion rozmów, mnóstwo pytania o to co może ci pomóc. Tylko ileż mogę pytać, ileż ona może mówić, kiedy wciąż i wciąż brak zasobów na to, co jej może pomóc. Mama jej może pomóc. Taka tylko dla niej. I trochę to daje ulgi, że widzę, że słyszę, że pytam, że snujemy plany, że łapiemy minuty. Ale ciągle za mało.

– Nie lubisz mnie… – powtarza głośniej. Wiem co teraz będzie, jeśli spytam dlaczego tak mówi albo myśli. Wiem też co będzie jeśli zacznę zaprzeczać. Wiem, że znowu wylądujemy nigdzie. Robię więc coś po czym nie wiem co będzie, ale widzę, że jest spokojna, lekko rozdrażniona i tak po prostu to mówi.

– No. Nie lubię. – zastyga i patrzy na mnie zdziwiona. Jakby miała długie uszy to by nimi strzygła jak zwierzaczek. – Nieee lubieee cieee jaaak….
– No jak co pyta? – już lekko naburmuszona
– Jak czekolady cię nie lubię! – dociera do niej, że to zabawa i się rozluźnia
– Nie lubię cię jak małych roślinek. I słodkich kociaczków. Jak słonecznego dnia. Nie lubię cię jaaaak….
– Jak co? Jak co? – pyta już lekko podekscytowana
– No nie lubię cię jak pysznej, zimnej wody w upał. I lodów. Taak nie lubię cię jak lodów.

Śmieje się i mnie przytula. Powtarzamy to ostatnio prawie co dzień. Starcza, żeby zrzucić trochę ciśnienia, kiedy Remik nie śpi i wisi mi na rękach. Pozwala nie wchodzić w rozmowę z serii nie lubisz mnie, kochasz go bardziej i w ogóle już nie jestem dla was ważna. Starcza, bo to zabawa, a zabawa pomaga gdy dzieciom jest ciężko, pomaga gdy nitka więzi się niebezpiecznie mocno naciąga, a ten balon zazdrości o którym ostatnio mówiła już prawie wypełnia.


Być może spodoba Ci się:

Już mnie nie kochasz
Ból istnienia
Zazdrosna

Zdjęcie: trzyletnia Łu , Stawy Milickie

post

Dinozaur

Mam 31 lat i pod pewnymi względami jestem już dinozaurem. Zdarza mi się myśleć, że jak byłam dzieckiem/nastolatką/studentką to było inaczej. Zdarza mi się zupełnie nie rozumieć pewnych rzeczy, o których mówi mi młodsze rodzeństwo, choć jeszcze parę lat temu z łatwością wślizgiwałam się do ich świata. Mam trochę swoich pomysłów i przekonań, które coraz mniej przystają do tego jak wygląda dzisiaj. Na przykład o tym, że książka jest na ogół lepsza niż film i że ręką pisane jest bardziej z serca, a czytane z kartki trochę bardziej wartościowe niż z ekranu. Albo że lepiej pisać i czytać niż mówić i słuchać.

Myślałam zawsze, że taki moment, w którym zacznę czuć, że świat mija mnie szybciej niż potrafię w nim uczestniczyć przyjdzie znacznie później, może jak będę miała 50 lat, albo 70. A jednak nagle zorientowałam się, że stoję w nim jedną nogą.

Kiedyś

Pamiętam jak jeszcze parę lat temu byłam na studiach i wyniki z egzaminu pojawiły się w internecie w środku dnia. Z 30 osób przekonanych o postępowości świata, w którym wyniki dostępne są w internecie, stłoczyło się korytarzu wokół jedynego kolegi, który miał tablet z internetem i mógł nam je przeczytać. A jak cofnę się jeszcze kilka lat wcześniej to pamiętam, jak ktoś w autobusie odpowiedzi na pytanie czy ma internet powiedział, że nie przy sobie i wszyscy strasznie się śmiali.

Do niedawna trzymałam się kurczowo pewnego stylu, w którym wyrosłam. Tego z innej epoki, z ery przed smartfonów, szukania informacji w bibliotekach, czytania papierowych książek. Od paru miesięcy podejmuje wysiłek, żeby nauczyć się słuchać nagrań, co było trudne i mnie denerwowało (bo szybciej bym przeczytała i byłoby ładniej napisane), ale powoli dociera do mnie że ich zaletą jest to, że mogę to robić mając zajęte ręce i oczy, przy zmywaniu i sprzątaniu. Zaczęłam czytać książki na ekranie, zakochawszy się w aplikacji Kindle dającej mi dostęp do książek niedostępnych albo bardzo drogich w Polsce i ciesząc, że mogę robić to sprawnie nosząc albo karmiąc Remika, co jest trudne z książką w ręce. Nawet udało mi się nagrać live na Facebooku, co było bardzo dużym wyzwaniem.

Dzisiaj

Nie chcę, żeby świat mnie mijał. Chcę korzystać z różnych niesamowitych możliwości, których nie było jeszcze parę lat temu, a nie zamienić się przy tym tempie zmian za pięć lat w tetryka, który nie ogarnia co się dzieje.

Ale przede wszystkim myślę o dzieciach, które rosną w tej nowej erze, dla których to wszystko jest oczywiste, jest częścią codzienności. Myślę o mojej pięciolatce , która z łatwością przeskakuje z kartki w telefon, żeby policzyć zadanie którego ja bym nigdy się nie podjęła w tym wieku. Chwilę później ogląda na Google Street View gdzie jedziemy na na najbliższe parę dni albo wyszukuje głosowo w Wikipedii i odsłuchuje sobie informacje, które chce poznać. Robi to zwyczajnie, niemal od niechcenia i z wdziękiem kogoś kto w tym dorasta.

Prosi mnie, żeby uruchomić jej nagrywanie Minecrafta, bo chce ćwiczyć bycie jutuberką. Budzi to we mnie niejasne opory, choć nie umiem do końca powiedzieć o co mi chodzi, ale po tym z jakim trudem przychodzi mi nagranie live’a zaczynam rozumieć że ona ćwiczy coś równie ważnego w jej świecie, jak pisanie wypracowań w moim. Udaje nam się za którymś podejściem, nie jest mi łatwo to rozkminić, ale nagrywa. Kulawo jej idzie i jak się okazuje, że za pierwszym razem nie włączyliśmy mikrofonu to nawet nie rozpacza.

Jutro

Chcę jej pomóc w tym, żeby mogła mistrzowsko opanować narzędzia, którymi będzie się posługiwał jej świat. Chcę ją nauczyć wykorzystywać potencjał jaki one dają i bezpiecznie poruszać się wśród specyficznych dla tego świata zagrożeń. Ale przede wszystkim nie chcę stracić z nią ani jej bratem kontaktu, kiedy przedzieli nas przepaść dwóch światów. Nie chcę zostać po tamtej stronie ściskając kurczowo w ręce moje chińskie pióro na pompkę i notatniczek o śmiesznej w porównaniu z telefonem pojemności słów i broniąc jak niepodległości świata, który odchodzi tylko dlatego, że go znam i jest dla mnie bezpieczny. Nie chce spod nosa burczeć o tym, że nie znam się na tych waszych internetach i że pauzę włączcie.

Chcę ich w tym świecie prowadzić, a nie zabraniać licząc na… no właśnie na co? Że nie będą używać podstawowego narzędzia swoich czasów? Chcę im pokazać mądre i bezpieczne ścieżki, zamiast udawać, że w ogóle nie wejdą w las.

Chociaż czasem – przyznam się tu po cichu –  czasem ja też się strasznie tego boję.

 

post

Zazdrosna

Siłowałyśmy się z Łucją, kiedy coś nagle poszło nie tak. Ostatnio bardzo często wchodzi w taką zabawę, spragniona kontaktu fizycznego ze mną, bo ma go mniej, ale też widzi młodszego brata na rękach. Nie zawsze to jest łatwe dla mnie do przeprowadzenia, kiedy nie ma taty, bo trudno mi czasem równocześnie zadbać o bezpieczeństwo Remika, ale trochę nam się udaje.

Tym razem chciała, żeby ją ściskać mocniej i mocniej, a potem nagle choć już nie ściskałam mocniej, zrobiło jej się za mocno i wybiegła z pokoju rozżalona i zła. Czasem tak bywa podczas takich zabaw, że dzieciom nagle wychodzą różne emocje i dobrze być na to gotowym. Ja jak zwykle nie byłam i zupełnie o tym nie pamiętałam przez jakąś chwilę.

Krzyczenie i bicie

— Idź sobie stąd!! – krzyknęła do mnie jak zaglądałam przez drzwi
— Chciałam sprawdzić czy wszystko okej?
— Nie jest okej! Nie będę z tobą gadać. Nie chce nawet na Ciebie patrzeć! – Dowaliła. Przełknęłam ślinę i poszłam do kuchni mantrując w głowie “Nie o mnie, nie o mnie, nie o mnie”. Ale po chwili wyszła, żeby oznajmić trzęsącym się głosem, że nie jest zła i że przyjdzie pogadać, jak się wysmarka.

— Przepraszam, że na Ciebie krzyczałam.
— Okej, spoko.
— Po prostu mnie zabolało, jak mnie boli, to nie mogę mówić łagodnie.
— Jak kogoś boli to trudno mówić łagodnie.
— No ale nie chciałam krzyczeć, chciałam łagodnie
— Jak coś boli to dobrze umieć krzyczeć, żeby ktoś na pewno usłyszał i przestał. Cieszę się, że umiesz krzyczeć. – myślę sobie o tym, jakie to trudne dla mnie, żeby w taki sposób zadbać o siebie i nie chcę jej tego blokować.
— No ale lepiej mówić łagodnie
— A krzyczenie się nie przydaje ?
— No może. Ale przepraszam.
— Okej. Wszystko dobrze. Przepraszam że cię za mocno ścisnęłam
— Ale…
— Ale okej.
— Ale Bubek! — wybucha płaczem i myślę o co jej chodzi, że się przestraszył przy tej kłótni?
— Nic mu nie jest, spoko.
— Ale bo ja go uderzyłam! To nie chodzi, że mnie ścisnęłaś. Tylko on się nie przestraszył, że płakał, ale ja go uderzyłam przedtem. — teraz już zanosi się płaczem — A on ma taką słodką buzię i patrzy na mnie z ufnością i ja nie wiem jak mogłam go uderzyć!


Zazdrość

Biorę ją na kolana i mi serce się ściska z tego nieszczęścia całego co ma sobie, z tego że chodzi z tym już pół dnia i że dopiero w tych siłowankach, w tym ściskaniu, w doświadczeniu bólu do niej przychodzi, żeby to wyrzucić. Przytulam i głaszcze po włosach. Rzeczony Bubek zupełnie nie pamięta, że ktoś go kiedykolwiek uderzył i bardzo zadowolony zmierza po podłodze do kawałka naleśnika, który mu wcześniej wypadł z ręki. Nic nie mówię i przytulam spokojnie, choć strasznie mi smutno i trudno, że jej tak trudno, że to część tego, że ja daję jej mniej niż potrzebuje, ale nie mniej niż jestem w stanie teraz dać. I jakoś taką bezradność mam na to wszystko, na te dzieci, na bałagan, na trudy, na bycie niedoskonałą.

— Bo ja się zrobiłam zazdrosna i go chciałam uderzyć, ale smok był ciężki i już wiedziałam, że to będzie mocno, ale nie mogłam już zatrzymać.
— Oj misiaczku…
— I on jest taki słodki, i ja go tak kocham, a potem robi mi się zazdrość i ja nie mam już panowania… tylko zazdrość ma mamo.
— A ta zazdrość Ci się nagle robi taka duża?
— Nie, bo ona się robi, że ja pomyślę że ty go nosisz ciągle i przytulasz, i jest najpierw mała, ale potem rośnie jak balon i potem już jest taka duża, że ja nie umiem jej powstrzymać i pęka i nie mam już wtedy panowania. Mamo jak ja mogę tak robić?
— Misiu tak się zdarza, jak człowiek się zdenerwuje, że jego mózg działa tak jakby tam mu się klapka jedna odłączyła. I wtedy czasem robi i mówi rzeczy, których nie chciałby normalnie. Że nie ma tego panowania.
— I tak mi się klapka otworzyła?
— No chyba tak.
— I to się nic nie da zrobić?
— Da się. Można wiedzieć, się zbliża ten moment i wcześniej to przerwać. Zanim balon urośnie i pęknie. Na przykład na samym początku, jak się robisz zazdrosna.
— Ale jak?
A co by ci pomogło?
— Jakbyś mnie przytuliła wtedy.
— To przyjdź wtedy się przytulić może?
— Dobra. Albo żebyśmy się dzisiaj pobawiły.
— Okej.

Jakaś radosna wstała następnego dnia, jak dawno nie, bardzo opiekuńcza dla niego, a ja trochę uważniejsza na jej potrzeby, żeby jeszcze coś więcej dla niej wcisnąć w rozkładzie dnia. Wchodziła na kolana parę razy i coś tam opowiadała. Minęły dwa dni i znów małe pięcioletnie stopy kopały w stronę (bo na ogół metaforycznie, powietrzu) ośmiomiesięcznego brzucha. Więc przekazałyśmy go tacie i poszłyśmy na zakupy, napięcie zeszło.

Wystarczająco dobry rodzic

Dużo mam myśli. Przysięgam, napisałam tak jak ona mówi. A że tak właśnie mówi, dorośle i wyszukanie, to czasem zapominam że ma pięć lat, że też potrzebuje bardzo dużo. Do tego młodszy jest bardziej wymagający w swojej bezradności niemowlęcej i łatwo tracę ją z oczu.

Myślę też o ciężarze okrutnym, który niesie w sobie to dziecko, które zbije, które nie znajdzie lepszego sposobu na rozładowanie napięcia, o tym jak bardzo ważne jest pomóc mu to regulować, zatrzymać wcześniej. A potem często dziecko tak chętnie będzie współpracować, ale potrzebuje wsparcia, uwagi, braku oceny za to co się wydarzyło, pełnej akceptacji siebie nawet wtedy kiedy po prostu i zawsze.

Myślę też o tym, że rodzice często mówią “ale ten młodszy ma już 9 miesięcy /rok, to chyba dość czasu żeby się przyzwyczaić, wcześniej było lepiej”, a to właśnie teraz dzieciom bywa trudniej, bo młodszy nie śpi już tyle, ma coraz bardziej podobne potrzeby, chce zabawki, chce jedzenie i w ogóle wyraźnie chce. Może teraz dociera, że to nie jest przejściowy kryzys tylko że już tak będzie, że muszę dzielić się wszystkim. Może nawarstwiają się niezaspokojone ileś czasu rzeczy. I wszystko wybucha, tik-tak? A my tak często myślimy “Co mu nagle odpaliło?”

Na koniec myślę o sobie, o tym że więcej nie dam już, bo nie mam z czego i chwytam się nadziei, że to jest dość. Tego, że wystarczy być nie idealnym ale wystarczająco dobrym. I że w ogóle wystarczy po prostu być.. dla nich, z nimi, z miłością, ciekawością, akceptacją.


Być może spodoba Ci się:

Czy lubisz wszystkie moje emocje?
Ból istnienia

Zdjęcie

post

Policjanci i złodzieje

Stoję schowana w drewnianej osłonie na śmietniki i wstrzymuję oddech. Trochę tam śmierdzi i nie chcę, żeby usłyszał mnie ten kto mnie szuka. Kiedy brakuje mi tchu przyciskam nos do szorstkiego, świerkowego drewna i powoli wciągam powietrze razem z zapachem żywicy i farby. Zastanawiam się czy zajrzą do śmietników. Może jak rzucę kamień na drugą stronę to nie, może odwrócę uwagę. W książkach przygodowych zawsze się tak udaje. Ale na razie nikogo nie ma. Osiedle jest duże i mnóstwo na nim kryjówek, choć z jakiegoś powodu zawsze wybieramy te same. Zabawa nie jest zbyt udana, gdy wybierze się za dobrą. Zaczynam się niecierpliwić, jest lato i południowe słońce zagląda nawet do tych osłoniętych śmietników. W końcu słyszę z daleka głosy i wiem, że łapią już co najmniej we dwoje. Napinają mi się mięśnie, przyjemnie mobilizująco żeby biec, serce trochę przyspiesza i czuję radość ze swobodnej zabawy.

Swobodna zabawa

Serce mi czasem pęka, kiedy myślę o tych wspomnieniach, których moje dzieci nie będą w dzielić ze mną, a jeśli już to w małym odsetku. I nie tylko mi, kiedy obserwuje Richarda Louva, Petera Graya albo profil Free Range Kids wszyscy zgodnie ubolewają nad tym jak wiele wolności odebrano dzieciom. Nad tym, że swobodna zabawa, która jest podstawą budowania wielu kompetencji nie jest stałą częścią dzieciństwa.

Kiedy wyglądam przez okno mojego mieszkania w mieście na dworze nie ma dzieci. Na osiedlu w małym mieście, w którym się wychowałam mój dwadzieścia lat młodszy brat ciągle bawi się z sąsiadami. Może mniej niż my, najstarsi, ale też mniej ma towarzystwa niż my mieliśmy i bardziej ostrożnych rodziców. Wstrzymuje mnie to przed zbyt pochopnymi sądami rodem z demotywatorów o tym, że pokolenie lat 80 z radością nawet na trzepaku się bawiło, a teraz przez te elektroniki to gówniarze dupy z domu nie ruszą. Nie lubię zero-jedynkowych interpretacji rzeczywistości, a nowe techologie zawsze były najłatwiejszym kozłem ofiarnym. Przyczyn tego, czemu śmiech dzieci nie wypełnia dziś podwórek jest dużo i komputery/tablety nigdy nie będą dla mnie wiodącą.

Strach rodzica

– Chciałabym pójść kiedyś sama do sklepu albo na spacer – mówi moja pięciolatka rozmarzonym tonem, a ja czuję, że sztywnieje na samą myśl. Ale jak to sama? Że sama zejść trzy piętra po schodach, wyjść z bloku, przejść przez osiedlową uliczkę i 30 m do sklepu?! Mój umysł podpowiada mi wizje wszystkich możliwych tragedii, które mogą się wydarzyć, a potem pojawić na okładce faktu zaraz obok mamy Madzi i tego faceta co nieopatrznie dziecko pod namiot wziął do parku i ich znaleźli policjanci. Gadamy o tym, ale ja trochę z takim nastawieniem jakbyśmy mówiły o skoku na spadochronie. Mija parę tygodni zanim znajduję w sobie odwagę. Stoję z Remikiem w wózku pod wejściem do bloku, wręczam jej dychę i mówię:

– Idź sobie coś kup. – Jej oczy rozświetlają się nagłym błyskiem. Patrzy uważnie na ulicę i rusza pędem. Nie ma jej nie wiem czy trzy minuty. Mega długie trzy minuty, w trakcie, których znalazłam najbardziej optymalne miejsce, z którego widzę wózek i tyle drogi do sklepu ile się da. Wraca w podskokach z gazetką z nowym Pet Shopem.

– Mamo! Mamo! Wow! Ale dzięki! I nawet resztę mam, zobacz!

Dociera do mnie mocno, że nawet ja tak mam. Choć wolność jest dla mnie często na pierwszym miejscu, choć jestem skłonna ponosić ryzyko, żeby ją mieć to nawet ja dałam się temu porwać. Choć sama miałam bardzo dużo wolności i mogłam chodzić sama po lesie, pływać sama w jeziorze, włazić na drzewa, wspinać się na balkon po piorunochronie i znikać na pół dnia na osiedlu albo w mazurskim lesie i choć uważam to za najpiękniejsze kawałki mojego dzieciństwa, to już teraz wiem, że nie potrafię tego dać w takim samym stopniu moim dzieciom, bo za bardzo boję się o ich bezpieczeństwo. A nawet jeśli rozpracuje przekonania, które stoją za tym strachem, nawet gdybym przygryzła wargi i wypuściła ją na dwór pod blok, to po co? Nikogo tam nie znajdzie.

Roblox

-Ej mamo, schowałam się! Chyba mnie nie widzą! – wykrzykuje Łucja z kuchni, gdzie siedzi z laptopem i w coś gra od paru minut. Sprzątam i jeszcze nie sprawdziłam w co, więc słucham jednym uchem. Słyszę przede wszystkim wielką ekscytację. Dzieje się jakaś przygoda.
– Kto cię nie widzi?
– Złodzieje. Jestem w drużynie policjantów i schowałam się, żeby ich złapać.
– A, a. Ale że co to za gra?
– Mamooo… no jak możesz nie wiedzieć. Roblox przecież.
– A. Nie wiedziałam, że w robloxie też są policjanci i złodzieje.
– Nooo są. – ostatnie wypowiada mniej obecnie, skupia się na ekranie. Coś się tam dzieje, wycofuję i się sprzątam dalej. Co chwilę słyszę jej podniecone komentarze, nie wiadomo czy do mnie czy po prostu głośno myśli. O nie, nie, uciekł z więzienia! Wypuścili go. No łapcie ich! Czemu muszę wszystko robić sama?!

Nie znam za bardzo robloxa. Pokazał go jej mój brat, a ja nigdy nie znalazłam czasu, żeby dość głęboko poznać wszystkie jego możliwości. Ale znam te emocje, czyste najprawdziwsze doświadczenie. Pamiętam je z mojego osiedla i z wakacji. Pamiętam jak w chłodną sierpniową noc pilnowałam więzienia położonego w zagłębieniu pod kilkoma sosnami, otoczonego kołem z szyszek, jak nic się nie działo i spojrzałam na księżyc i właśnie w tym momencie wszystkich uwolnili. Znam te emocje. Znam tą zabawę i jej zasady. Znam skrypt. Wiem czego uczy. Uśmiecham się.

Nowa swobodna zabawa

W bardzo, bardzo dużej części odebraliśmy dzieciom możliwość swobodnej zabawy. Nasz strach jest potęgowany przez złe wiadomości, które przecież dużo łatwiej nagłaśnia się niż historię o chłopcu, który sam wrócił do domu ze szkoły i nic mu się nie stało. Podpiera go prawo, które nie pozwala nam zostawić kilkulatka samego w domu, żeby na chwilę wyskoczyć do sklepu. I filmiki i memy na facebooku “o złych madkach”. Więc coraz mniej dzieci bawi się na dworze, na pewno w miastach. A my żeby sobie ulżyć mówimy, że to przez te komputery i tablety, choć tak naprawdę to my ich nie wypuszczamy.

Naszczęście dzieci potrafią sobie dobrze radzić i gdy blokuje się im jedne możliwości do rozwoju, to znajdują inne. I też znalazły. Emigrowały. Z podwórka z trzepaka, z osiedla przeniosły się… do gier online. Do świata nie zbadanego przez ich rodziców, w równym stopniu jak moi rodzice nie wiedzieli co robimy na osiedlu – że wciskamy się przez płot do sąsiada kraść poziomki, chowamy w łyżce koparki i chodzimy nad rzekę “tam gdzie głęboko”. To jest miejsce, w którym mogą odzyskać swobodę i bawić się. Często dokładnie w to samo w co my się bawiliśmy. Miejsce gdzie realizują potrzeby i rozwijają kompetencje, które zabraliśmy im razem ze swobodną zabawą na dworze.

Nie zabierajmy im też tego.


TU O tym dlaczego możesz się mniej bać o kontakt Twojego dziecka z ekranami, czyli najczęstszych mitach.

Photo credits

post

Siatki centylowe i masa ciała. Ile powinno ważyć dziecko?

Prawie każdy rodzic przeżywa trudne chwile związane z masą ciała swojego dziecka, niemal zawsze uważa się, że jest ona za mała albo za duża. Większość nie jest też zadowolona z tego ile dziecko je – wystarczy powiedzieć, że to jest jeden z częstszych powodów konsultacji rodziców ze specjalistami.

Najgorsze jednak dla mnie jest to, że nawet kiedy rodzic, wychowany w takiej kulturze podejmuje w sobie ogromny wysiłek, żeby nie poddawać się ogólno panującej panice dotyczącej masy ciała swojego dziecka, to i tak go postraszą. Że dziadkowie zawsze bardzo przeżywają temat to wiadomo. Ale gorzej jak przychodzi się do lekarza i słyszy się, że dziecko jest za chude, że może trzeba zacząć dokarmiać, że coś trzeba robić, a nie ma do tego podstaw albo pani korzysta z jakiejś dziwnej siatki centylowej.

Musimy przyjrzeć się wadze dziecka!

Pierwsze moje dziecko było zawsze szczuplusie i drobniutkie, jadło jak ptaszek i przez pięć lat jej życia, gryząc z wargi z niepokoju przekopywałam się przez informacje, pomysły i magiczne sposoby. Drugie moje dziecko, choć urodziło się 300g cięższe, już teraz waży tyle co Łucja na rok i co chwilę krzyczy, żeby wręczać mu coś do jedzenia, więc oddychałam z ulgą, że w tym temacie tym razem spokojnie będzie.

W zeszłym tygodniu zważyliśmy się przed szczepieniem i zostaliśmy z wynikiem wezwani z powrotem do pani doktor. Weszłam z lekkim rozbawieniem myśląc “Ale że co? Ten za gruby?”. I usłyszałam, że to wcale nie wygląda różowo, że musimy się przyjrzeć wadze dziecka, bo on dobrze wygląda ale waży za mało, tutaj na siatce centylowej to jest na samym dole i może trzeba będzie zwiększyć kaloryczność posiłków.

Co to jest siatka centylowa?

Siatka centylowa jest to taki wykres, który sprawdza jak waga, wzrost, obwód głowy, BMI dziecka ma się do większości innych dzieci w populacji. Tyle. Kiedy istnieją duże rozbieżności może to być przesłanką do tego, żeby sprawdzać czy wszystko zdrowotnie jest okej. Ale:

Siatka centylowa nie mówi o tym czy dziecko jest zdrowe – niska albo wysoka masa ciała może być pierwszym znakiem tego, że dziecko ma jakieś ukryte problemy zdrowotne i obserwuje się ją, ponieważ jest najbardziej widoczna. Więc kiedy dziecko znacznie odbiega od większości populacji to sprawdza się najczęstsze medyczne przyczyny. Nie jest tak, że kiedy dziecko jest poza siatką to na pewno jest chore.

Waga dziecka a siatki centylowe

Najczęściej (nad)używaną siatką centylową jest ta mówiąca o masie ciała dziecka. Sami pomyślcie ile razy ważyliście swoje dziecko a ile mierzyliście mu obwód głowy, a przecież mały lub duży obwód głowy też może (nie musi) być pierwszy widocznym znakiem choroby.

Siatek centylowych jest bardzo wiele i różnią się one między sobą. Bardzo ważne jest, żeby pamiętać, że większość dostępnych siatek centylowych powstała w oparciu o dzieci karmione mlekiem modyfikowanym, więc i u takich dzieci powinna być stosowana. U dzieci karmionych mlekiem matki jest inna dynamika przyrostu masy ciała i często obserwuje się u nich “spadek” w siatce centylowej, właśnie przez to, że stosuje się nieodpowiednie siatki.

Siatka centylowa – jak wybrać i jak czytać?

W naszej przychodni małemu wyszło, że jest w 3-10 centylu wagowo. Pani korzystała z siatki kółeczka, reklamowej, dostarczonej przez producenta mleka. Na siatce w książeczce zdrowia (w różnych książeczkach są różne) był zaraz za 50 centylem, natomiast na siatce WHO dla dzieci karmionych piersią w połowie przedziału 50-85 centyla. I teraz uwaga: żaden z tych wyników nie oznacza, że jest jakikolwiek powód do niepokoju.

Siatka centylowa ma za zadanie ułatwiać obserwacje zmian w masie ciała, co oznacza, że powodem do obaw może być kiedy dziecko przesuwa się w przedziałach centylowych, w dodatku sporo i nagle. Jeżeli dziecko zawsze jest w tym nieszczęsnym trzecim centylu i zawsze było to nie powinno to być przesłanką do jakiegokolwiek niepokoju. To znaczy, że to dziecko jest drobne. Jeżeli jest powyżej 85 centyla to też nie jest powód do niepokoju. To nie jest tak, że 50 centyl to jest ideał do którego się dąży, bo to tak jakby oczekiwać, że wszyscy ludzie będą mieli określoną wysokość np 170cm.

Ale jeżeli źle wybierzemy siatkę to może się okazać, że dziecko:

nagle w niej spadło czy w ogóle się w niej nie mieści

Dlatego tak ważne jest, żeby korzystać z odpowiedniej siatki centylowej i szczerze polecam patrz na siatki centylowe WHO o TUTAJ, bo szkoda Twoich nerwów.

Kiedy dziecko trzeba dokarmiać?

Pani doktor w oparciu o nieodpowiednią siatkę zasugerowała, że być może trzeba będzie zwiększyć kaloryczność posiłków. Bardzo częstym rozwiązaniem proponowanym przez lekarzy jest dokarmianie dziecka mlekiem modyfikowanym. Jest to rażący błąd ponieważ to mleko matki jest najbardziej odżywcze. Jedynymi przypadkami kiedy jest taka zmiana jest odpowiednia są takie, kiedy dziecko z jakiś powodów nie trawi mleka matki (to są bardzo rzadkie przypadki) albo matka ma problemy z wykarmieniem dziecka (i to też są dość rzadkie przypadki). W tym drugim przypadku w pierwszej kolejności warto skonsultować się z dobrym doradcą laktacyjnym.

Więc jeżeli jesteś mamą, która chce karmić piersią i ma pokarm i słyszy, że dziecko trzeba dokarmiać mlekiem modyfikowanym i wniosek ten wyciągnięto tylko w oparciu o siatkę centylową (szczególnie inną niż dla dzieci karmionych piersią) to wiedz, że jest to koszmarna bzdura.

Zwiększenie kaloryczności posiłków

Chciałam jeszcze tylko dodać, że zwiększanie kaloryczności posiłków nie bardzo ma sens. Dziecko nie zmuszane (a zmuszane najczęściej też) je mniej więcej tyle ile chce. I jak zwiększa mu się kaloryczność to ono szybko je mniej, bo dostaje te kalorie w mniejszej objętościowo ilości. Taki psikus. Jedyny efekt jest taki, że zwiększając kaloryczność (na przykład dodając tłuszczu do owsianki) zmniejszamy gęstość odżywczą pokarmu, czyli że w tej samej kalorycznie porcji będzie mniej składników odżywczych. Czyli w skrócie że dziecko zje mniej wartościowych rzeczy, za to zje ten tłuszcz, co mu do owsianki wsadziliście.


Nie zajmuje się tematem jedzenia ani karmienia na co dzień i nie przyszło mi do głowy, aby o tym pisać. Ale jak mi pani doktor swoje wnioski przedstawiła, to pomyślałam, że o tym trzeba napisać w jak największej ilości miejsc skoro wciąż to są nieoczywiste rzeczy. Zgłębiać temat proponuję od ludzi, którzy się specjalizują w temacie:

Hafija o karmieniu piersią
Zuzanna Antecka o żywieniu dzieci
Magdalena Komsta o siatkach, normach i rośnięciu.

Warto też przeczytać książkę “Moje dziecko nie chce jeść” Carlosa Gonzalesa i dobrze to zrobić jeszcze zanim w ogóle masz dziecko.

Siatki centylowe WHO:

Siatki centylowe masy ciała dla dziewczynek 0-5 lat 

Siatki centylowe masy ciała chłopców 0-5 lat

Źródła:

  1. Carlos Gonzales, Moje dziecko nie chce jeść, Mamania.
  2. Jack Newman, Breastfeeding. Empowering parents. International Breastfeeding Centre.
post

Granie w gry uczy myśleć na metapoziomie i planować samorozwój

Kto grał kiedyś w gry z gatunku RPG to wie, że jedną z charakterystycznych dla nich cech jest rozbudowywanie bohatera. Częścią gry jest nie tylko akcja, ale też zaplanowane rozwijanie pewnych umiejętności u swojej postaci, tak żeby odpowiadał preferencjom gracza albo żeby mógł wykonać konkretną misję. Z reguły ścieżek rozwoju jest kilka i rzadko można zdobyć wszystkie umiejętności na raz. Kiedy gracz zatrzymuje na chwilę akcję i przygląda się swojej postaci, następuje taki moment na poziomie meta – decydowania na co chcę wykorzystać zasoby (punkty doświadczenia albo pieniądze), kim moja postać ma być, co chcę żeby osiągnęła.

Granie w gry a myślenie na metapoziomie

 Jordan Shapiro pisze o tym, że granie w gry wspiera kształtowanie się takiej właśnie umiejętności metapoznania czy wewnętrznego wglądu. Można powiedzieć, że powtarzalne przechodzenie przez ten proces wytwarza w głowie gracza procedurę , którą potem przenosi do codziennego funkcjonowania – zatrzymaj się, sprawdź co masz, zastanów jak to wykorzystać i co chcesz osiągnąć.
Żyjemy dzisiaj, w Polsce, w świecie dobrobytu, ale i dużych oczekiwań, takim w którym najczęściej nie chcemy po prostu przetrwać, ale czegoś więcej. W czasach, kiedy tak ważny jest dla nas samorozwój, taki wgląd to jedna z najważniejszych życiowych umiejętności. Umożliwia planowanie rozwoju i osiąganie celów, ale przede wszystkim pozwala na to, że nie biegać w kółko siekając na oślep wszystkie napotkane potwory. Sprawia, że sprawdza się czy to co się robi ma sens, czy nie jest marnotrawieniem zasobów, czy prowadzi w takim kierunku, jakby się chciało. 

Granie w gry a planowanie samorozwoju

Moim zdaniem wybory i dylematy przed, którymi staje się grając w gry są bardzo podobne do tych, które napotyka się podczas rozwoju zawodowego, ale też osobistego, na przykład:
  1. Podczas grania w gry zdarza się, że ktoś chce wybrać wszystkie umiejętności na podstawowym poziomie, zamiast zacząć się specjalizować w jednej lub kilku i najczęściej okazuje się, wtedy, że to nie jest dobra strategia i że bez wyspecjalizowanych mocy trudno w pewnym momencie iść dalej.

2. Może być też tak, że utknie się w miejscu i nie ma zasobów na to, żeby dalej się rozwijać. Czasami jest możliwość zdobycia następnego poziomu, żeby je zdobyć jeśli się więcej „ćwiczy”. A czasem trzeba zrezygnować z kupowania droższych, następnych poziomów wybranej specjalności i zacząć rozwijać inną, na którą ma się zasoby i dopiero dzięki temu można posuwać się dalej.

3. Każdy najchętniej korzysta z najbardziej zaawansowanych umiejętności i mocy, ale żeby je zdobyć trzeba zaplanować optymalną drogę do nich, która bardzo rzadko jest prosta, bo na przykład jeśli inwestuje się tylko w sztuki walki, może się okazać, że ciężko o pieniądze. Często konieczne jest ustalenie małych kroków, które doprowadzą postać na szczyt.


Może chcesz też przeczytać czego NIE robi granie w gry.

post

Rosół

Moja mama nie przekazała mi jedynego słusznego sposobu na rosół. Jak byłam mała to gotowała taki bardzo prosty i delikatny  na piersi z kurczaka. Ja swoje gotowanie zaczęłam bez przekonań na temat tego, jak powinien wyglądać PRAWDZIWY rosół (tymbardziej, że miałam dłuższy wegetariański okres).
Dzisiaj moje rosoły w ogóle nie przypominają rosołów mojej mamy. Ale ona nauczyła mnie czegoś ważnego – odwagi że zupa powstaje jak się wrzuci różne rzeczy do wody i doda przypraw. Resztę wzięłam od różnych napotkanych po drodze osób. Moja współlokatorka nauczyła mnie przypalać cebulę na gazie, a babcia używać dużo świeżego lubczyku.  Ktoś, nie pamiętam kto, że lepiej żeby selera było ze 2 razy więcej niż pietruszki.  Daję kurkumę i kardamon, dzięki znajomości z kimś kto ma swoje korzenie daleko na wschodzie. Bartek mówił zawsze „gotuj długo i na małym gazie”.
Dziś jest taki ponury dzień, Łucja zaszyła się pod kocem a Remik uparcie wisi w chuście. Słuchamy Toma Waitsa i Jeffa Buckleya i gotujemy rosół. Kiedy wrzucam kolejne składniki moje myśli wędrują do osób , które pokazały mi jak ich używać. Większość z nich nie uczestniczy teraz w moim życiu i kiedyś było mi ciężko z tym. Miałam jakieś takie przeświadczenie, że jak relacja jest dobra i udana to zostaje na zawsze.  I że „dobra” relacja rozpada się jak wydarzy się coś spektakularnego, czyli krótko mówiąc albo ktoś umrze albo ktoś da dupy.
Kiedy nazywam je głośno brzmi śmiesznie, ale nie jest takie. Przynosi dużo poczucia winy i obwiniania siebie albo drugiego. Dzisiaj coraz częściej dodaje moje składniki do rosołu z wdzięcznością i spokojem, że relacje nie muszą trwać określoną ilość. Że drogi mogą rozchodzić się bez bólu i bez winy. A rosół i tak jest na koniec dobry i mój.